ITGuru · zajęcia pozalekcyjne
GATUNKI
GIER
Od kropki odbijanej na oscyloskopie do Minecrafta i Fortnite’a – skąd się wzięły gry i jak je rozpoznać.
PRESS START ▶
← → / spacja · F – pełny ekran · zielone przyciski = zagraj
rozgrzewka
Ręka w górę, kto grał w…
1958
Tennis for Two
- Fizyk William Higinbotham chciał, żeby goście na dniu otwartym w laboratorium się nie nudzili.
- „Ekranem” był oscyloskop – przyrząd do mierzenia prądu. Piłka to świecąca kropka.
- Ludzie stali w kolejce, żeby zagrać!
Autor nigdy nie opatentował gry – uważał, że to nic ważnego. Dziś to jedna z pierwszych gier wideo w historii.
1962
Spacewar!
- Studenci z MIT napisali grę na komputer PDP-1 – wielkości kilku szaf.
- Dwa statki kosmiczne strzelają do siebie, a w środku jest gwiazda z grawitacją.
- Pierwsza gra, którą kopiowano na inne komputery – rozeszła się po uczelniach.
PDP-1 kosztował tyle co kilka domów. Twój telefon jest od niego tysiące razy szybszy.
1972
Pong i pierwsza konsola
- Pong firmy Atari: dwie paletki, piłeczka, licznik punktów. Tyle wystarczyło!
- Stał w barach jako automat na monety.
- W tym samym roku – Magnavox Odyssey, pierwsza konsola podłączana do telewizora. Grafika? Nakładało się na ekran kolorowe folie!
Pierwszy automat z Pongiem „zepsuł się” po kilku dniach. Powód? Skrzynka na monety była przepełniona.
1978 – 1981
Złota era automatów
Salony gier pełne migających szaf. Każda gra = jedna szafa. Każde życie = jedna moneta.
1984
Tetris
- Wymyślił go Aleksiej Pażytnow w Moskwie, w czasach ZSRR.
- Komputer Elektronika 60 nie umiał rysować grafiki – klocki były zrobione z nawiasów [ ].
- Nazwa: tetra (cztery – każdy klocek ma 4 kwadraty) + tenis (ulubiony sport autora).
Przez lata autor nie dostawał za Tetrisa pieniędzy – gra należała do państwa.
1985
Konsole w domu
- Nintendo (NES) trafia do domów na całym świecie.
- Super Mario Bros. – wzór dla wszystkich gier, w których się skacze.
- The Legend of Zelda – wielki świat do odkrywania i zapis gry na kartridżu.
U nas (Polska/Czechy) w latach 90. grało się na Pegasusie – tańszej kopii tej konsoli. Zapytajcie rodziców!
1989 – 1993
Komputery PC wchodzą do gry
Dyskietki, MS-DOS, a potem płyty CD. Na PC powstają gry, jakich konsole jeszcze nie znały.
lata 90.
Wojna konsol: SEGA kontra Nintendo
1996
Rewolucja 3D i Pokémania
Gry dostają trzeci wymiar, a Game Boy trafia do każdego plecaka.
2000 – 2006
Gry dla wszystkich
Grają nie tylko nastolatki – także rodzice i dziadkowie.
2009 – 2011
Smartfony i… klocki
Gry trafiają do kieszeni, a jeden Szwed tworzy grę, która stanie się najlepiej sprzedającą się grą w historii.
2016 – 2020
Nowe sposoby grania
DZIŚ
Gracze robią gry
- Roblox to nie jedna gra, tylko miliony gier zrobionych przez samych graczy – często nastolatków.
- W Roblox Studio programuje się w języku Lua.
- Minecraft też wchodzi do szkół – w wersji edukacyjnej.
Może Twoja pierwsza gra powstanie na tych zajęciach? 😉
podsumowanie
Jak rosła grafika
Od kilku białych kresek do całej planety Ziemi w grze.
🍄
gatunek #1
Platformówki
Biegasz i skaczesz po platformach, omijasz przepaście i przeciwników. Liczy się refleks i wyczucie skoku.
🎯
gatunek #2
Strzelanki
FPS (First Person Shooter) – widzisz świat oczami bohatera. TPS (Third Person) – widzisz postać zza pleców. Celność + taktyka + praca zespołowa.
🥊
gatunek #3
Bijatyki
Dwóch (albo więcej) zawodników na jednej arenie. Trzeba znać kombinacje przycisków – tzw. combosy – i przewidywać ruchy przeciwnika.
🧙
gatunek #4
RPG – gry fabularne
Wcielasz się w bohatera, który rośnie w siłę: zdobywa doświadczenie (XP), poziomy, ekwipunek. Dużo historii, rozmów i wyborów.
🏰
gatunek #5
Strategie
Nie sterujesz jednym bohaterem, tylko całą armią, miastem albo cywilizacją. Zbierasz surowce, budujesz, planujesz. Myślenie ważniejsze niż refleks.
Turowe – ruch, potem przeciwnik
„Heroes III” to w Polsce prawdziwa legenda – gra się w nią od 25 lat, a fani wciąż robią nowe dodatki.
🚜
gatunek #6
Symulatory i gry ekonomiczne
Udajesz prawdziwe życie lub zawód: burmistrza, kierowcę ciężarówki, pilota, rolnika. Często nie da się „wygrać” – chodzi o to, żeby zbudować i zarządzać.
🏎️
gatunek #7 i #8
Wyścigi i gry sportowe
Wyścigi: arcade (dla zabawy, z bananami na torze) albo symulacje (jak prawdziwe auto). Sportowe: piłka, tenis, koszykówka… albo piłka nożna samochodami!
🗺️
gatunek #9
Przygodówki
Odkrywasz historię, rozmawiasz z postaciami, zbierasz przedmioty i łączysz je, żeby rozwiązać zagadki. Nikt cię nie goni – możesz myśleć ile chcesz.
🧩
gatunek #10
Gry logiczne
Główny przeciwnik to zagadka. Układasz, przestawiasz, kombinujesz. Często proste zasady – ale trudne do opanowania.
⛏️
gatunek #11
Sandbox i survival
Sandbox = piaskownica: wielki świat i swoboda, sam wymyślasz cel. Survival = przetrwanie: zbieraj surowce, craftuj, nie daj się zjeść w nocy.
🎉
gatunek #12
Battle royale i gry imprezowe
Battle royale: wielu graczy na mapie, która się kurczy – zostaje jeden. Imprezowe: proste minigry dla kilku osób, często na jednej kanapie.
🛡️
gatunek #13
MOBA i gry zespołowe
Dwie drużyny, każdy steruje jednym bohaterem. Cel: zniszczyć bazę przeciwnika. Bez współpracy nie ma szans! Gatunek urodził się jako mod (fanowska przeróbka) do Warcrafta III.
🎵
gatunek #14
Gry rytmiczne
Naciskasz, tańczysz albo tniesz w rytm muzyki. Czasem zamiast pada jest mata do tańca, gitara albo gogle VR.
🎲
gatunek #15
Roguelike
Za każdym razem losowa mapa. Giniesz = zaczynasz od nowa (permadeath). Brzmi okrutnie, ale każda próba jest inna i uczysz się z porażek. Nazwa od gry Rogue z 1980 r.
📱
gatunek #16
Gry mobilne i „casualowe”
Krótkie partie, proste sterowanie jednym palcem. Wiele z nich to endless runner – biegniesz, aż się pomylisz.
🇵🇱
bonus
Made in Poland
Polska ma jedną z najsilniejszych branż gier w Europie. Studia z Warszawy czy Krakowa robią gry, w które grają miliony ludzi na świecie.
uwaga!
Gatunki się mieszają
Większość nowych gier to mieszanki. Twórcy biorą kawałki z kilku gatunków i łączą jak klocki LEGO.
Fortnite
strzelanka + budowanie + battle royale
Stardew Valley
symulator farmy + RPG + trochę przygody
Spelunky
platformówka + roguelike
Geometry Dash
platformówka + rytmiczna
Frostpunk
strategia + survival + trudne wybory
Portal 2
widok FPS + logiczna (zero strzelania do ludzi!)
LEVEL 3 · quiz
Jaki to gatunek? (kliknij obrazek)
1Platformówka 3DSuper Mario Odyssey (2017)
2Strategia turowaHeroes of Might and Magic II (1996)
3Logiczna + rytmicznaLumines (2004)
4Sandbox / survivalTerraria (2011)
5Strzelanka (TPS)Splatoon 3 (2022)
6PlatformówkaPrince of Persia (1989)
LEVEL 3 · quiz – runda 2
A te? (kliknij obrazek)
1Survival / strategiaThis War of Mine (2014) – polska gra o cywilach w czasie wojny
2SymulatorEuro Truck Simulator 2 (2012)
3Przygodówka point & clickThe Secret of Monkey Island (1990)
4RPG (walka turowa)Final Fantasy (1987)
5BijatykaSuper Smash Bros. Ultimate (2018)
6RoguelikeHades (2020)